همهچیز با یک اتفاق ساده آغاز میشود، خرابی یک قطعه در یک دستگاه. اما در چرخدندههای نظام سلامت ایران، هیچچیز بهخودیخود ساده پیش نمیرود، بهخصوص وقتی سایه سنگین تحریم، مشکلات سرمایهگذار بخش خصوصی و بحران درمان در هم گره میخورند.
اکنون دو ماه است که دستگاه امآرآی بیمارستان مهاباد از کار افتاده است. گزارشها میگوید قطعهای به نام کولهد (Cold Head) دچار نقص فنی شده، قطعهای حیاتی که وظیفه خنکسازی را بر عهده دارد و خرابی آن به تخلیه گاز گرانقیمت و نایاب هلیوم انجامیده است. مسئولان مرکز میگویند سفارش قطعه بلافاصله ثبت شده و وجه آن نیز به شرکت انحصاری زیمنس در تهران پرداخت گردیده، اما زنجیره تحریمها درست در همینجا گره خورده است، قطعهای که باید از آلمان برسد، در پیچوخم تحریمهای بینالمللی و دیپلماسی گیر کرده است.
اما پشت این قطعه فلزی و خنککننده، قصه انسانهایی است که داغ دیدهاند. مهاباد نه یک شهر معمولی، که بلوک درمانی جنوب استان است. روزانه دهها بیمار از شهرهای همجوار راهی این شهر میشوند تا تشخیصی دقیق برای دردهایشان پیدا کنند. حالا این شهروندان در میان کلینیکها و بیمارستانهای شهرهای دیگر سرگردانند، رفتوآمدی پرهزینه، زمانبر و گاه مرگبار برای بیمارانی که هر ساعتش برایشان زمانحساس محسوب میشود.
این قصه روی دیگری هم دارد، سرمایهگذاری بخش خصوصی. سرمایهگذاری از شیراز، با هزاران امید سرمایهاش را به جنوب استان آورده، اما اکنون دو ماه تعطیلی، ضرر و زیان هنگفتی روی دستش گذاشته و ۱۶ نیروی بومی و پرسنل این مرکز را خانهنشین و بیکار کرده است. این درست همان الگویی است که سرمایهگذار را از ریسک در مناطق کمبرخوردار پشیمان میکند.
آیا واقعاً حل این گره، صرفاً منتظر یک معجزه در دیپلماسی یا دور زدن تحریمهاست؟ یا کاهلی و بروکراسی اداری نیز بر آتش این بحران بنزین میریزد؟ مردم مهاباد و شهرهای اطراف، پاسخهای پیچیده فنی نمیخواهند، آنها اطلاعرسانی شفاف، مسئولیتپذیری جدیتر مقامات در سطح استانی و ملی، و اقدام عاجل برای حل این مشکل را میطلبند.
در کشوری که ساختارهای درمانیاش زیر بار فشار اقتصادی و تحریم خم شده است، از دست رفتن زمان در قطب درمانی یک منطقه، تنها خرابی یک دستگاه نیست، بازی با جان مردمی است که تاوان گرههای بزرگتر را از جیب و با تن رنجور خود میپردازند.