در میان انبوه آمار رسمی که روزانه در نشستهای خبری مسئولان ردیف میشوند، گاهی اعدادی بیرون میزنند که بوی مرگ میدهند. گزارش تازه مسئولان ترافیکی و شهری مهاباد یکی از همین موارد است. گزارشی که پشت واژههای اتو کشیدهاش، واقعیت تلخ ناامنی راههای این منطقه را فریاد میزند.
سرهنگ اسماعیل کیکاووس، فرمانده پلیس راه مهاباد، از افزایش ۱۰ درصدی جانباختگان جادهای خبر داده و میگوید از ابتدای سال تاکنون ۳۶ نفر در محورهای برونشهری مهاباد جان باختهاند. این رقم فقط یک عدد در صورتجلسات اداری نیست، ۳۶ خانواده یعنی دهها زندگی فروپاشیده. وقتی از جادههای مهاباد صحبت میکنیم، نمیتوان نام محور مهاباد به بوکان یا همان «جاده برهان» را نادیده گرفت، مسیری که سالهاست لقب جاده مرگ را یدک میکشد. جادهای کمعرض، پیچهای غیراستاندارد، نبود روشنایی کافی و سبقتهای مرگبار، آن را به یکی از خطرناکترین محورهای جنوب استان تبدیل کرده است. پاسخی که مسئولان تا امروز به این بحران دادهاند، اغلب تکراری بوده است، ارجاع دادن علت تصادفات به خطای انسانی و بیتوجهی رانندگان.
اما آیا واقعاً مسئولیت تمام این فجایع بر دوش رانندگان است؟
سرهنگ حمید بختیاریان، رئیس پلیس راهور مهاباد، میگوید تصادفات جرحی و خسارتی درونشهری تا ۵۰ درصد کاهش یافته، اما آمار فوتیها تکان نخورده است.
رحمت نویدینیا، رئیس راهداری، از ذخیره ۲ هزار و ۴۰۰ تن شن و نمک برای زمستان خبر میدهد. طنز ماجرا دقیقاً همینجاست، در حالی که جاده برهان و محورهای اصلی خطرات بالقوه روزمره ایجاد میکنند، پاسخ ساختاری مسئولان اغلب به اقدامات مقطعی مثل ذخیره شن و نمک محدود میشود. سالهاست طرحهای تعریض و دوباندهکردن جاده برهان میان وعدههای مسئولان استانی و کشوری پاسکاری میشود و بودجههای قطرهچکانی، توان ایمنسازی این شاهراه ارتباطی را ندارند.
تکرار هشدار درباره رعایت قوانین زمانی اثرگذارتر است که زیرساخت استانداردی هم وجود داشته باشد. نمیتوان راننده را در جادهای بدون گاردریل و استاندارد رها کرد و هنگام وقوع فاجعه، انگشت اتهام را فقط به سمت او گرفت. تا زمانی که نگاه مسئولان از مدیریت بحران پس از وقوع به اصلاح بنیادی زیرساختها تغییر نکند، آسفالت جاده برهان و محورهای اطراف مهاباد همچنان قربانی خواهد گرفت.