ردپای ویروس در ابتلای موش‌ها به پارکینسون؛ آیا انسان نیز همین‌گونه مبتلا می‌شود؟

دانشمندان با استفاده از یک ویروس رایج در موش‌ها، موفق شدند آسیب‌های مغزی و مشکلات حرکتی مشابه بیماری پارکینسون را در این حیوانات ایجاد کنند.

بیماری پارکینسون بیش از ۱۰ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده و پس از زوال‌عقل، دومین اختلال شایع تحلیل‌برنده‌ی عصبی محسوب می‌شود. این بیماری بیشتر به خاطر علائم حرکتی‌اش شناخته می‌شود: لرزش، سفتی عضلات، مشکلات تعادل و کندی حرکت. اما در سطح سلولی، یکی از ویژگی‌های اصلی آن، از بین‌رفتن نورون‌های تولیدکننده‌ی دوپامین در ناحیه‌ای از مغز به نام توده سیاه است.

دوپامین پیام‌رسان شیمیایی حیاتی در مغز است که نقش کلیدی در کنترل حرکات ارادی دارد. اینکه دقیقاً چه چیزی باعث مرگ این نورون‌ها می‌شود، هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما عفونت ویروسی از مدت‌ها پیش به عنوان یکی از عوامل احتمالی مطرح بوده است.

کندیس برینکمیر-لانگفورد، نویسنده‌ی مطالعه و متخصص بیماری‌های تحلیل‌برنده‌ی عصبی در دانشگاه تگزاس ای اند ام، می‌گوید: «مدل‌های مبتنی بر قرارگرفتن در معرض مواد سمی برای مطالعه‌ی پارکینسون مفید هستند، اما همه‌ی افرادی که در معرض این مواد شیمیایی قرار می‌گیرند، به پارکینسون مبتلا نمی‌شوند.»

بیشتر مدل‌های حیوانی پارکینسون، یا بر دستکاری ژنتیکی متکی هستند یا بر استفاده از سموم عصبی که به طور انتخابی نورون‌های دوپامین‌ساز را از بین می‌برند. این مدل‌ها هرچند مفید هستند، لزوماً منعکس‌کننده‌ی روش پیچیده‌تری نیستند که ممکن است پارکینسون در انسان‌ها ایجاد شود. در انسان‌ها، عواملی مانند افزایش سن، ژنتیک، شرایط محیطی و پاسخ‌های ایمنی در کنار هم می‌توانند نقش داشته باشند.

به‌گزارش رفرکتور، پژوهشگران به جای روش‌های سنتی، از ویروس آنسفالومیلیت موشی تایلر (TMEV) استفاده کردند که فقط در موش‌ها یافت می‌شود. این ویروس قبلاً در مدل‌های حیوانی بیماری‌های عصبی مانند ام‌اس و صرع استفاده شده و تحقیقات قبلی نشان داده بود که می‌تواند نورون‌های دوپامین‌ساز در توده سیاه را آلوده کند. بااین‌حال، مشخص نبود که آیا این عفونت می‌تواند مشکلات حرکتی پایدار، شبیه به آنچه در بیماران پارکینسونی دیده می‌شود، ایجاد کند یا خیر.

"اینکه دقیقاً چه چیزی در پی ابتلا به پارکینسون باعث مرگ نورون‌های تولیدکننده‌ی دوپامین می‌شود، هنوز به‌طور کامل مشخص نیست"

پژوهشگران ویروس TMEV را به یک سمت توده سیاه در مغز موش‌های نر بالغ تزریق کردند. موش‌های گروه کنترل نیز همان روش را تجربه کردند، اما محلول بدون ویروس به آن‌ها تزریق شد. پژوهشگران سپس تغییرات مغزی و رفتار حرکتی موش‌ها را تا ۲۰ هفته تحت نظر داشتند.

نتایج، چشمگیر بود. یک هفته پس از تزریق، ویروس در درون نشانگرهای نورون‌های دوپامین‌ساز در محل تزریق شناسایی شد. تا هفته‌ی چهارم، این نورون‌ها در سمتی از مغز که ویروس به آن تزریق شده بود، به طور قابل‌توجهی تحلیل رفته بودند. درمقابل، موش‌های گروه کنترل چنین کاهشی را نشان ندادند.

منبع: زومیت